ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ « 1 » . و در جاى ديگر مىفرمايد : لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ « 2 » . و همچنين مىفرمايد : إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها « 3 » . و اخبار صريحه در اين معنى بسيار وارد شده . در « أمالى » صدوق - رضوان اللّه عليه - فرمودند : « لا تسبّوا السّلاطين » « 4 » چنانچه بندگان خدا اطاعت حق نمودند او قلب سلاطين را مهربان مىكند ، و چون نافرمانى نمودند قلب آنها را غضبناك مىكند ، خود را به دشنام دادن سلاطين مشغول نكنيد ، برگشت طرف او كنيد قلوب را مىگرداند و مهربان مىنمايد ، « يا من لا يقلّب القلوب إلّا هو » « 5 » را در دعاى جوشن ان شاء اللّه خوانده‌ايد ، در همان روايت « امالى » است « خلقت الملوك و قلوبهم بيدى » « 6 » ؛ « قلب السّلطان بيد اللّه » را ان شاء اللّه شنيده‌ايد ، نه تنها سلاطين بلكه علما و وعّاظ خوب و بد آنها - هوائى و خدائى - ، بلكه بركت زمين و حيوان و اشجار همه ناشى از اعمال و كردار بندگان خداست ، سلطان خدائى ، عالم ربّانى ، واعظ خدائى ، خواهى گفت من بركت مىخواهم جامعه را قادر نيستم اصلاح كنم تا مشمول بركات و عنايات سبحانى شوم ، جواب عرض مىكنم تو خدايى باش تا خدا با تو باشد . من اگر با تو همراه باشم * از دل خويش آگاه باشم در ره بندگى شاه باشم * در صف كان للّه باشم تو مرائى اگر من ترايم وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ « 7 » به گوش ما رسيده فرمايش امير المؤمنين عليه السّلام در نهج البلاغه : « و اعلموا أنّه من يتّق اللّه . . . » را ديده متقى عامّ را اگر بلا بگيرد او ناجى است ، اگر قحط عالم شود او مرفّه الحال خواهد بود ، مطيع خدا مطاع عالم خواهد بود . « من اطاع اللّه يطاع و من اتّقى اللّه يتّقى » را در كلمات معصومين شنيده‌ايد ، در خيال سخن‌پردازى خود نبودم و نيستم ، غرض در فكر جمع متفرّقات طول

--> ( 1 ) - سورهء انفال - آيهء 55 . ( 2 ) - سورهء ابراهيم - آيهء 7 . ( 3 ) - سورهء بنى اسرائيل - آيهء 7 . ( 4 ) - در « امالى » شيخ صدوق و كتابهاى حديثى معروف از قبيل بحار الانوار و وسائل الشيعه اين حديث يافت شد ولى در كتاب « كنز العمّال » به شماره « 14586 » آمده است . ( 5 ) - جوشن كبير ، بند 91 . ( 6 ) - « وسائل الشيعه » 7 / 131 . ( 7 ) سورهء طلاق ، آيهء 2 .